मराठी कविता संग्रह

व्याकुळ माझ्या, नजरेला दे, नजर प्राशिण्यासाठी
तृषार्त माझ्या, अधराना दे, अधर प्राशिण्यासाठी
वसंतात तू, वसंतात मी, वसंत अवती भवती
मोहरलेल्या, वृक्षाला दे, बहर प्राशिण्यासाठी

पुन्हा घेतली मी भरारी वगैरे
पुन्हा सज्ज झाले शिकारी वगैरे

खरा प्रश्न मी टाकलेलाच नाही
तुझी मात्र चर्या.. विचारी.. वगैरे

बिचारा खरोखर भिकारी निघाला
मला वाटले की पुढारी वगैरे

म्हणा तूच किंमत करावीस माझी ***
तुला शोभते सावकारी वगैरे....

कशाचीच आता नशा येत नाही
तसा घाव होतो.. जिव्हारी.. वगैरे

सांजवेळी सोबतीला ती असावी, योग नाही!
सोबतीचे सोड, साधी भेट व्हावी, योग नाही!

मोर स्वप्नांचे तिच्या मी लाख डोळ्यांनी टिपावे,
धुंद ती व्हावी, भुलावी, मोहरावी, योग नाही!

‘जो तो पळून जातो, ऐकुन ही कहाणी’ या मिसर्‍यावर तरही गझल लिहिण्याचा हा दुसरा प्रयत्न -

जो तो पळून जातो, ऐकुन ही कहाणी
सांगायची कितीदा रंगून ही कहाणी

खोटी सहानुभूती देतोस रे कशाला
तू एकदा पहा ना भोगून ही कहाणी

भारीच त्रास देतो तो बोलतो न काही
मौनास वीट येतो, तो बोलतो न काही
शब्दात प्रीत माझी सांडून वाहताना
डोळ्यास अर्थ देतो, तो बोलतो न काही

केव्हातरी सांगेन मी
मौनातुनी बोलेन मी

तू सोबतीची दे हमी
आजन्म रेंगाळेन मी

एका गझलेच्या मिसर्‍यावर दुसर्‍या गझलकाराने लिहिलेली गझल म्हणजे तरही गझल. हल्लीच मराठी कविता कम्युनिटीवर असा उपक्रम झाला.
‘जो तो पळून जातो ऐकून ही कहाणी’ हा मिसरा दिला होता. त्यावर या मिसर्‍यातले वेगवेगळी रदिफ आणि काफ़िये घेऊन गझल लिहिण्याचा हा पहिला प्रयत्न…

जो तो पळून जातो ऐकून ही कहाणी
साथीस फ़क्त उरते डोळ्यांमधील पाणी

उपभोग त्याज्य नाही, अध्यात्म वर्ज्य नाही
ओठात लावणी, अन् पोटी अभंगवाणी

का तोल पापण्यांना सांभाळता न आले
आरोप हे मलाही फेटाळता न आले

वाटांवरी अता या थांबायचे कशाला
होते मनात तेव्हा, रेंगाळता न आले

क्षणाक्षणांनी अता मला हे छळू लागले हळवेपण
गळा दाटला आवंढा अन गिळू लागले हळवेपण

कानी आला नाद अनामिक रूणझुण पैंजण चालीचा,
फुल्या मारल्या वाटांवरती वळू लागले हळवेपण.

सरेल एवढा प्रहर कदाचित
तुला पडेलही विसर कदाचित

पुन्हा कधीतरी समीप येता
तुझी वळेलही नजर कदाचित

खेळ मांडू जीवना कुठला तुझ्याशी
जन्म सारा भांडुनी थकला तुझ्याशी

केवढे साक्षीपुरावे आणले पण,
जिंकला ना एकही खटला तुझ्याशी

तुझ्या माझ्या लिलावाला जमा झालेत बाजारू
स्वतःला सांग आयुष्या किती पैशात आकारू

अरे निस्तेज थोडा कालच्या ग्रहणात झालो मी
मला हे काजवेही आज बघताहेत ललकारू

तिने अव्हेरले त्याचा अचंबा वाटला नाही
अताशा सावलीही लागली होतीच नाकारू

न आली झिंग तितकीशी कुण्या मद्यातुनी मजला
पुन्हा चल काळजाच्या त्या जुन्या जखमाच गोंजारू

कधी जुळणार आहे या जगाशी सूर आयुष्या
कितीदा मैफिलीभर ‘वर्ज्य’ मी होऊन झंकारू

नका ठेवायला सांगू मला ही लेखणी खाली,
पुन्हा ढळतील क्षितिजे अन पुन्हा लागेल अंधारू

– अभिजीत दाते

आज नयनी पुन्हा जागली आसवे
भंगली शांतता वाजली आसवे

लोक जातात नयनांवरी कोरड्या
हाय दिसती कुठे आतली आसवे

कुठल्याच जुन्या धाग्याला उसवून जायचे नाही
मज वसंत आल्यावरही बहरून जायचे नाही

का विपर्यास झाला या माझ्या साध्या स्पर्शाचा
की तूच ठरवले होते समजून जायचे नाही

जर इतका त्रागा होतो तुजला माझ्या शब्दाचा
तू नजरेमधुनी गझला सुचवून जायचे नाही

तव गंध लांघुनी येतो श्वासांच्या अगणित भिंती
त्यालाही बहुधा मजला चुकवून जायचे नाही

ती दरी गोठली आता दोघांमधल्या नात्याची
तू नाव धुक्यावर माझे गिरवून जायचे नाही

मी निवर्तल्याचे तिकडे इतक्यात नका हो कळवू
मज जळता जळता कोणा भिजवून जायचे नाही

वाटल्यास ठेवा काटे, स्वप्नांच्या फुटक्या काचा
माझ्या थडग्यास फुलांनी सजवून जायचे नाही

- अभिजीत दाते

कधी कधी चुकते जगण्याची अटकळ आयुष्या.
काट्यांतुनही फ़ुलून येते हिरवळ आयुष्या.

उगाच छत्तिसचे नाते तू धरले वार्‍याशी.
तुला कुठे लाभला स्वतःचा दरवळ आयुष्या.

मायबोली गझल कार्यशाळा – २ मध्ये लिहिलेली ही गझल..

ती केवळ सोबत होती, सहवास म्हणालो नाही
गतकाळ तुझा माझा तो; इतिहास म्हणालो नाही

तू वागलीस तो सारा व्यवहार जगाचा होता
अपराध कधीही माझा केलास म्हणालो नाही

राखेत निखार्‍यासम मी, धग आहे अजून बाकी
तव हाती आहे जगणे, वार्‍यास म्हणालो नाही

ऐकतो इथे भरलेला आहे बाजार व्यथेचा
मी विकेन तरिही माझ्या दुःखास म्हणालो नाही

खांद्यावर या विश्वाच्या परिघास कसे पेलू मी ?
ज्या रेषेवरती जगलो तिज व्यास म्हणालो नाही

श्वासांच्या घेउन कुबड्या आहेत सचेतन सारे
मी जीवन ऐसे नुसत्या जगण्यास म्हणालो नाही

– अभिजीत दाते